Facebook và văn hóa kết bạn

Tôi rất nhát làm quen người mới. Thường thì tôi không dám đi làm quen với ai hết. Trừ khi rất là muốn làm quen, hoặc vì một lý do nào buộc phải làm quen. Nhiều khi thấy một người lạ có cái gì đó rất hay, rất muốn làm quen, mà chẳng dám tới chào một tiếng...

Ngay cả khi có một ai đó tới chào làm quen, tôi cũng chẳng biết nói gì. Chỉ chào, gật đầu, vậy thôi. Rồi sượng trân luôn. Thật quê! Nhiều khi về sau còn không nhớ ra người đó nữa. Nói chung trí nhớ của tôi kém, có khi gặp nhau mười lần tôi cũng không thể nào nhớ ra mặt hay tên của người nào đó.

Mà trí nhớ của tôi cũng nhảm lắm, nhiều người tôi chỉ gặp có một lần, mà thiệt ra cũng không có nhớ người đó là ai, nhưng một ngày kia vô tình gặp lại người đó, tự nhiên tôi nhớ ra đó là ai. Nhiều khi không phải là gặp lại, mà chỉ là một cú điện thoại, hay một cái tin nhắn trên blog, cũng cho tôi linh tính 'đó là người đó'.

Nhưng nói chung, tôi ước gì tôi có khả năng bắt chuyện, trò chuyện để có thể dễ dàng kết bạn...

Internet giải quyết mọi chuyện. Nổi tiếng là mạng xã hội ảo Facebook. Cái dịch vụ nối kết những thành viên với nhiều mục đích khác nhau khiến chúng ta dễ dàng kết bạn hơn. Ví dụ như bây giờ tôi lôi danh sách bạn bè tôi ra mà đếm thì chắc hết 80% bạn bè của tôi là bạn bắt đầu từ việc quen biết trên mạng, trong số đó có lẽ có khoảng 30 - 40% là bạn mà tôi chưa bao giờ gặp mặt ngoài đời, và trong số đó có khoảng 10% là tôi chưa hề biết mặt và có lẽ cũng không có nhu cầu biết mặt. (Đây là bạn mà tôi có những cuộc trao đổi, trò chuyện, có thể nhớ ra tên và có cả những 'kỷ niệm', chứ tính số 'bạn' theo kiểu 'bạn' trên facebook thì chắc hết 80% tôi không biết là ai).

Facebook làm cho chuyện kết bạn có vẻ dễ dàng. Nhấn vào chữ add friend, thế là chờ người ta accept. trong danh sách 'friend' của tôi trên facebook, có gần 300 friends. Trong số đó, chỉ chừng 100 bạn là tôi biết là ai, số còn lại tôi không biết họ là ai, làm gì, ở đâu, có liên quan gì đến mình hay không, chứ đừng nói là mặt mũi họ ra sao...Nhưng ít ra, tôi cũng cố tìm hiểu, vì sao họ muốn làm bạn với mình, trước khi tôi nhấn vào nút đồng ý. Tôi có hơn 300 friend requests. Không một ai trong số họ để lại một tin nhắn gì. Không một lời chào hỏi.

Tôi nghĩ mãi. Nếu tôi muốn làm quen một người bạn, thì phép lịch sự tối thiểu nhất, là một lời chào. Không ai ập đến mà bảo: 'làm bạn nhé!'. Ít nhất, cũng phải giới thiệu, ừ, tôi là Dương, tôi thấy bạn rất xinh gái, tôi muốn làm quen với bạn (mặc dù như thế cũng hơi lỗ mãng nhưng thôi kệ, ví dụ vậy đi). Tức là cũng phải cho người khác biết, mình là ai, và vì sao mình muốn làm bạn với họ.

Đa số mọi người gửi friend request chỉ đơn giản muốn làm bạn, nhưng chẳng hề chào hỏi, chẳng hề giới thiệu.
Nhưng như tôi nói, trí nhớ tôi rất kém, nhiều khi người ta là bạn mình ngoài đời, mà mình không nhớ, nhiều khi đã quen biết rồi thì sao, nên tôi đã hì hục gửi tin nhắn cho mọi người, rằng: 'Hi! Vì không thấy bạn chào hỏi gì dù muốn add friend tôi nên tôi muốn biết là tôi với bạn có quen nhau đủ thân để add friend không cần chào hỏi giới thiệu mà cũng biết người kia là ai hay không? Xin lỗi nếu tôi có quen bạn mà không nhớ vì trí nhớ tôi không được tốt lắm. Nếu như không quen thì bạn có thể vui lòng giới thiệu bạn là ai, và vì sao add tôi làm gì được không. Xin lỗi vì tôi dài dòng!'.

Có nhiều bạn gửi tin lại giới thiệu họ, và lý do họ add tôi thành bạn. Có người vì thích đọc blog của tôi nên muốn add tôi để tiện theo dõi, có người thiệt ra là bạn hồi xưa, có người thấy tôi là bạn của bạn của bạn của bạn của một đứa nào đó học chung trường cấp hai nên add vô vậy thôi. Cũng có bạn nói, tại thấy facebook nó gợi ý bạn là bạn của tôi nên tôi add bạn vậy thôi đó mà!! Có bạn nói, thì tụi mình có nhiều bạn chung trên facebook quá, nên tụi mình chắc là bạn của nhau đó. Có bạn thì rất đáng yêu, nhắn lại 'bạn là bạn Chủ Tịch phải không, tôi thích đọc blog của bạn lắm'

Nhưng hầu hết các bạn đều hỏi tôi 'bộ phải là bạn thân mới được add friend hả", và vẫn kiên quyết không cho tôi biết họ là ai, và vì sao muốn kết tôi thành bạn trên facebook. Khi tôi hỏi lại lần nữa, thì các bạn ấy nổi giận, hoặc mỉa mai, hoặc khó bạu..Kiểu như thế này:
- bạn quả là một người khá khó tính
- không ngờ bạn lại chảnh như vậy
- Mình với bạn chưa biết nhau. Mình là người Hà Nội, rất vui được làm quen với bạn.
(tôi hỏi, ủa, bạn là người HN thì tôi phải kết bạn với bạn hả?)
- nếu làm bạn với bạn khó khăn vậy thì không cần thiết đâu bạn à
- hic, add friend chua kip chao hoi ma bi hoi kieu nay hoi bi chua
(tôi hỏi lại, ủa, vậy thì bao giờ mới kịp chào hỏi)
- vì chúng ta có những người bạn chung mà
(hey, chúng ta có bạn chung không có đồng nghĩa chúng ta là bạn đâu)
- Bạn có hơn 200 bạn và mình tin là bạn cũng không quen hết những người này, vậy thích thì accept còn không thì thôi, hỏi làm gì cho mất thời gian.
- bạn cũng có rất nhiều bạn, vậy lần nào fb giới thiệu bạn bè cho bạn quen thì bạn cũng phải hình thức thế sao? tôi là con người thực tế!

Trời ơi, chẳng lẽ chúng ta đã đến thời kỳ mà làm bạn nhưng không cần biết ai là ai rồi ư?
Thật ra tôi hoàn toàn có thể ignore những người gửi friend request mà không chào hỏi. Who cares?
Nhưng tôi vẫn gửi message. Tôi không accept những kiểu 'bạn' đó ngay, vì tôi nghĩ dù mạng internet giúp người ta làm quen nhau dễ hơn thì vẫn cần có những nguyên tắc chào hỏi căn bản thôi. Tôi có hơn 300 friends, không phải ai tôi cũng quen, nhưng ít ra tôi cũng biết vì sao họ trong friendlist của mình. Kiểu thế này:
- Nếu bạn muốn kết bạn để đọc blog tôi, thì chỉ cần gửi kèm cái request 'bạn ơi, tôi thích đọc blog bạn, tôi add friend nha' là cũng được rồi.
- Không thì 'thằng kia, tao ko ưa nổi mày, để tao add friend mày vô facebook của tao để tao vô chửi mày trong wall cho sướng cái coi' chẳng hạn.

Mà sao chào hỏi lại khó khăn với người ta như vậy?