“Cấm không được"

Sách giáo khoa Hoá học lớp Tám (1994-tái bản lần thứ 9; dùng từ năm học 2003-2004 trở về trước; tác giả Đỗ Tất Hiểm – Lê Xuân Trọng); bài: “Sự cháy và sự oxi hoá chậm”, có đoạn:

“...Trong những điều kiện nhất định, sự oxi hoá chậm có thể chuyển thành sự cháy. Đó là sự tự bốc cháy. Trong nhà máy, người ta cấm không được chất thành đống những giẻ lau máy có dính dầu mỡ, nhằm đề phòng sự tự bốc cháy".

Sách giáo khoa Hoá học lớp Tám (xuất bản năm 2004-trang 97; tác giả: Lê Xuân Trọng – Nguyễn Cương - Đỗ Tất Hiển) có đoạn: “Trong những điều kiện nhất định, sự oxi hoá chậm có thể chuyển thành sự cháy, đó là sự tự bốc cháy. Trong nhà máy, người ta cấm không được chất giẻ lau máy có dính dầu mỡ thành từng đống để phòng sự tự bốc cháy.”

Ở đây, tôi chưa bàn đến văn phạm hai đoạn văn trên cùng diễn đạt một nội dung mà lại có những chỗ khác nhau (dấu phẩy, chấm, xuống dòng). Theo tôi, cụm từ “cấm không được” thực chất là “được” (phủ định của phủ định) trái với ý đồ của tác giả và cũng là vi phạm qui tắc an toàn. Chúng ta hãy để ý nơi bán xăng, dầu đều có ghi cụm từ chính xác đầy đủ là “cấm lửa” chứ có ai ghi: “cấm không được có lửa” đâu (?) Trên ô tô buýt cũng có ghi “cấm hút thuốc...” chứ làm gì có “cấm không được hút thuốc”.

Lẽ ra phải viết chính xác và đầy đủ là: “Trong nhà máy, người ta cấm chất thành đống những giẻ lau máy có dính dầu mỡ, nhằm đề phòng sự tự bốc cháy.”